Reforma transportu publicznego – między ambicją a rzeczywistością

Dwa lata analiz, uwag i udziału w procesie legislacyjnym …

Stowarzyszenie „Wykluczenie Transportowe” od początku śledziło prace nad reformą publicznego transportu zbiorowego. Nie ograniczaliśmy się do komentowania gotowych rozwiązań. Uczestniczyliśmy w procesie legislacyjnym, przedstawialiśmy konkretne propozycje i wskazywaliśmy ryzyka, które dziś są zapisane w ustawie.
Historia obecnej reformy sięga 2024 r., kiedy Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło prace nad zmianami Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych i powołało zespół ekspercki. Stowarzyszenie uczestniczyło w tych pracach i już wtedy sygnalizowało, że niektóre proponowane rozwiązania mogą nie odpowiadać rzeczywistym potrzebom samorządów i pasażerów.

 

W kolejnych miesiącach aktywnie uczestniczyliśmy również w debacie parlamentarnej. Braliśmy udział w posiedzeniach Komisji Infrastruktury, posiedzeniach Parlamentarnego Zespołu ds. Walki z Wykluczeniem Transportowym oraz w pracach Senackiej Komisji Infrastruktury. W tych miejscach przedstawialiśmy praktyczną perspektywę samorządów i organizatorów transportu oraz zwracaliśmy uwagę na konsekwencje proponowanych zmian.

 

Dwie szczegółowe opinie

9 lipca 2025 r. złożyliśmy pierwsze kompleksowe uwagi do projektu UD232.
Wskazywaliśmy w nich m.in. na problem rosnącej centralizacji systemu, nową rolę marszałków jako integratorów transportu, trudności z tworzeniem wojewódzkich planów transportowych oraz niewystarczający poziom minimalnych standardów dostępności.
Już wtedy jasno podkreślaliśmy, że 3 pary kursów dziennie nie mogą być uznawane za realny standard dostępności. Postulowaliśmy także pozostawienie możliwości zawierania 10-letnich umów o dopłatę, przy jednoczesnym umożliwieniu ich elastycznego modyfikowania.

 

Drugi raz. Jeszcze bardziej szczegółowo

W marcu 2026 r. złożyliśmy drugą opinię.
Tym razem przedstawiliśmy 25 stron szczegółowej analizy konkretnych przepisów projektu. Wskazaliśmy m.in. na uzależnienie dostępu do dopłat od Schematu sieci komunikacyjnej województwa, bardzo szerokie kompetencje marszałka, ryzyko uznaniowości przy kształtowaniu sieci, problemy z udziałem gmin w procesie planowania oraz nadmierną biurokratyzację.
Zwróciliśmy również uwagę na nierealny termin przygotowania pierwszego Schematu, obowiązki nakładane na organizatorów oraz ryzyko destabilizacji systemu wynikające ze skracania okresu obowiązywania umów o dopłatę.
Co ważne, nasze drugie uwagi nie zostały uwzględnione w raporcie Ministerstwa z konsultacji społecznych.
To właśnie dlatego tak ważne jest pokazanie całej historii.

 

Chcieliśmy publicznej debaty

Kiedy projekt trafił do Sejmu jako druk nr 2700, nie zakończyliśmy swoich działań.
14 lipca 2026 r. wystąpiliśmy do członków Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej z apelem o przeprowadzenie wysłuchania publicznego, o które wnioskowali: Posłanka Paulina Matysiak oraz Klub Prawa i Sprawiedliwości. Wskazywaliśmy, że reforma o tak fundamentalnym znaczeniu powinna zostać przedyskutowana z tymi, którzy będą ją później stosować: samorządami, organizatorami transportu, przewoźnikami, ekspertami, organizacjami społecznymi i pasażerami.
Wniosek o wysłuchanie publiczne został jednak odrzucony większością głosów.

 

Dlatego dziś publikujemy nasze stanowiska i dokumenty, które pokazują, że zgłaszane przez nas zastrzeżenia nie pojawiły się w ostatniej chwili. Były formułowane na długo przed zakończeniem prac nad ustawą.

 

Nie sprzeciwialiśmy się reformie jako takiej. Wręcz przeciwnie. Od początku wskazywaliśmy rozwiązania, które mogłyby rzeczywiście poprawić funkcjonowanie transportu publicznego. Ale reforma nie może być dobra tylko na papierze.
Musi być możliwa do wdrożenia w gminie, powiecie i województwie. Musi odpowiadać na realne problemy mieszkańców. I przede wszystkim nie może odbierać lokalnym samorządom możliwości decydowania o tym, jak organizować transport najbliżej swoich mieszkańców.
Dlatego publikujemy dokumenty. Niech każdy sam oceni, jakie problemy wskazywaliśmy i ile z nich rzeczywiście rozwiązano.
Bo w tej reformie nie chodzi wyłącznie o zmianę przepisów.
Chodzi o to, kto będzie decydował, gdzie pojedzie autobus.

Na wakacje – pociągiem do GIŻYCKA!

Na wakacje – pociągiem do GIŻYCKA!🔥

Od dzisiaj jest to MOŻLIWE, bo pociągi (#Polregio i #PKPIntercity ) powróciły na trasę Ełk – Giżycko. Łącznie:
  • 3 pary połączeń Polregio,
  • 1 połączenie Intercity (IC Hańcza).
❌️Kiedy kilka miesięcy temu niepewny był powrót połączeń do Giżycka – Stowarzyszenie Wykluczenie Transportowe podjęło działania i prowadziło rozmowy m.in. z Samorządem Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Podziękowania należą się wszystkim osobom zaangażowanym w tak szybkie uruchomienie połączeń do Giżycka. Cieszymy się, że finalnie mogliśmy się dzisiaj spotkać na peronie 1 w Giżycku, aby zainaugurować start połączeń. Nowa oferta (kolej + autobusy) to odpowiedź na potrzeby pasażerów, zwłaszcza w sezonie wakacyjnym! Polska jest piękna, a z okien pociągu może być jeszcze piękniejsza, podróżując wygodnie i bezpośrednio.
Korzystajmy wszyscy i do zobaczenia na trasie!

Patronat honorowy – XIV Kongres Inteligentnych Miast

Patronat honorowy – XIV Kongres Inteligentnych Miast

Stowarzyszenie Wykluczenie Transportowe objęło patronatem honorowym XIV Kongres Inteligentnych Miast, który odbędzie się już 7 maja w Warszawie.A w szczególności zapraszamy na debatę „Świadoma partycypacja i skuteczne konsultacje społeczne”, w której wystąpi Iwona Budych .
Więcej informacji znajdziecie na stronie Kongresu.

Kolej na BOLKÓW!

Wczoraj odwiedziliśmy urokliwy Bolków! Dlaczego?

Z powodu ważnego spotkania poświęconego‼️ inicjatywie przywrócenia 🚂🚃kolei do Bolkowa.
❌1 czerwca 1996 roku był pierwszym dniem w Bolkowie bez pociągów pasażerskich.
👉Samo miasto i region zachwyca swoją bogatą historią i pięknymi krajobrazami. Jest to idealny obszar do wędrówek i aktywności na świeżym powietrzu. W położonym nieopodal Karkonoskim Parku Narodowym można podziwiać różnorodną florę i faunę regionu, a także zapierające dech w piersiach widoki górskie. Tym bardziej przywrócenie połączeń kolejowych jest KONIECZNE‼️
✍️Podczas spotkania przedstawiciele Inicjatywy Kolej na Bolków uroczyście wręczyli Wicemarszałkowi Województwa Dolnośląskiego – Panu Michałowi Rado listy z podpisami ponad ‼️2000 mieszkańców‼️ popierających powrót kolei do Bolkowa.
🚂🚃A to jeszcze nie koniec, wkrótce pojawi się również zbiórka podpisów online. Mieszkańcy potrzebują sprawnego transportu publicznego, nie tylko autobusowego. Skorzystają na tym wszyscy – seniorzy, młodzież szkół średnich, turyści i osoby dojeżdżające do pracy do większych ośrodków gospodarczych.
🤝Panu Mirosław Pustuła – burmistrz Bolkowa dziękujemy za poparcie tego niezwykle istotnego tematu.
Cieszy nas fakt, że lokalne władze (nie tylko Gmina Bolków) dostrzegły potrzebę przywrócenia połączeń kolejowych w tym regionie.

🚂🚃Kolej na BOLKÓW!

 

Rynek Infrastruktury

Apel o ujednolicenie ulg w transporcie publicznym i zmiany w PKS Plus

 

Branża transportu publicznego skierowała otwarty list do Ministra Infrastruktury w sprawie zmian w tzw. PKS Plus dotyczących zwiększania jego budżetu, wprowadzenia stabilnych ram jego funkcjonowania czy w końcu zmiany kolejności przyznawania środków w celu osiągnięcia lepszego efektu dla pasażerów. Ponadto autorzy listu apelują też o ujednolicenie ulg ustawowych i ich maksymalne uproszczenie, do dwóch poziomów – 50 oraz 100%.

 

Radio Wrocław

Wieczór zDolnego Śląska: Pociągiem po Wrocławiu – od sierpnia z biletem miejskim

 

Od 1 sierpnia będzie można podróżować po Wrocławiu pociągami Kolei Dolnośląskich i Polregio na podstawie biletów MPK.
O UrbanCard i bilecie miejskim porozmawialiśmy we wtorkowym Wieczorze zDolnego Śląska, gdzie gośćmi  naszej reporterki Joanny Jaros byli:
  • Jakub Janas – radny Rady Miejskiej, Akcja Miasto
  • Michał Wychodil – Klub Sympatyków Kolei
  • Iwona Budych – Stowarzyszenie Wykluczenie Transportowe

Wizyta studyjna w Kolejach Małopolskich

Niedawno nasze Stowarzyszenie rozpoczęło cykl wizyt studyjnych u Przewoźników kolejowych, autobusowych oraz innych instytucji związanych z transportem publicznym.
🚉Pierwszą wizytę mieliśmy okazję odbyć w Krakowie w siedzibie Koleje Małopolskie. Odwiedziliśmy nowoczesną halę serwisową i tak śmiało możemy przyznać, że hala Kolei Małopolskich jest jedną z najlepiej uporządkowanych hal serwisowych, a kilka już widzieliśmy w przeszłości.
🚌Następnie wybraliśmy się w podróż pociągiem do Wieliczki, aby przesiąść się tam w autobus Małopolskie Linie Dowozowe, którymi dotarliśmy do Myślenic, a stamtąd udaliśmy się do Krakowa Głównego.
To był bardzo aktywny dzień. W praktyce przekonaliśmy się „na własnej skórze”, że możliwe jest stworzenie skomunikowań autobus- pociąg, autobus- autobus, ba!, że to rzeczywiście działa.
Dziękujemy za gościnę🤝 Koleje Małopolskie (Peter Jančovič)! Śmiało możemy powiedzieć, że na pierwszym miejscu stawiacie rozwój i dobro pasażerów niż szum medialny. Sukces Koleje Małopolskie i Małopolskie Linie Dowozowe tworzycie ciężką pracą każdego dnia.
📍Dziękujemy również wszystkim gościom, których zaprosiliśmy na tą wizytę – Paulina Matysiak, Jacek Fink-Finowicki, Kujawsko-Pomorskie Stowarzyszenie Rozwoju Transportu Publicznego, Krzysztof Ząbek.
📣Kolejna wizyta studyjna już wkrótce! Niebawem uchylimy rąbka tajemnicy, gdzie się udamy. Wszystkich chętnych do uczestnictwa zapraszamy do kontaktu w wiadomości prywatnej!

KOLEJOWY PORTAL

We Wrocławiu rozmawiano o kolei regionalnej i aglomeracyjnej

We wrocławskim Centrum Historii Zajezdnia w poniedziałek, 20 marca 2023 r. odbyła się konferencja „Kolej na transport publiczny” organizowana przez Stowarzyszenie Wykluczenie Transportowe. Wydarzenie zostało zrealizowane w ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej #WybieramZbiorKom.

 

WROCLIFE

„Kolej na transport publiczny”. Eksperci dyskutowali o kolei aglomeracyjnej i połączeniach autobusowych

We Wrocławiu odbyła się już druga debata z cyklu „Kolej na…” organizowana przez Stowarzyszenie Wykluczenie Transportowe. Podczas konferencji uwagę poświęcono rozwojowi i różnicą między koleją regionalną i miejską, a także wyzwaniom z jakimi spotykają się obecnie organizatorzy transportu autobusowego.

W przeciwieństwie do poprzedniej debaty „Kolej na Dolny Śląsk”, tegoroczna zatytułowana „Kolej na transport publiczny” poświęcona była zagadnieniom ogólnopolskim.

– Cieszymy się, że mogliśmy gościć zarówno samorządowców, parlamentarzystów, jak i praktyków, którzy dzielili się swoimi spostrzeżeniami w zakresie organizacji transportu publicznego – mówi Iwona Budych, prezes Stowarzyszenia Wykluczenie Transportowe. – Już po pierwszej konferencji „Kolej na Dolny Śląsk” w ubiegłym roku, zauważyliśmy potrzebę jej kontynuacji w przyszłości. Przede wszystkim dlatego, że jest to doskonała okazja do spotkania się w jednym miejscu oraz wymiany doświadczeń teoretyków, praktyków, jak i aktywistów branżowych. Po drugie, bardzo dużo mówi się o wykluczeniu transportowym w negatywnym kontekście. My, organizując to wydarzenie chcieliśmy się skupić nie tylko na tym jakie wyzwania jeszcze stoją przed publicznym transportem zbiorowym i co wymaga pilnej poprawy, ale również na wskazaniu dobrych praktyk, które samorządy stosują w swoich małych ojczyznach, aby transport funkcjonował coraz lepiej i zyskiwał na popularności – tłumaczy.