O Nas
"Stowarzyszenie Wykluczenie Transportowe – działamy na rzecz transportu publicznego jako dobra wspólnego."
Stowarzyszenie Wykluczenie Transportowe powstało z doświadczenia – nie z teorii.
Jesteśmy grupą osób, które same mierzyły się z problemem braku dojazdu do szkoły, pracy, lekarza, urzędu. Wiemy, co to znaczy czekać trzy- cztery godziny na autobus albo w ogóle nie mieć czym wrócić do domu po południu. Nasze działania zaczęły się w małych miejscowościach, tam gdzie rozkład jazdy przestał istnieć, a komunikacja publiczna stała się fikcją. To nie są abstrakcyjne statystyki — to historie naszych sąsiadów, znajomych i często nas samych.
Dziś w Stowarzyszeniu działają nie tylko aktywiści i mieszkańcy dotknięci problemem, ale także praktycy i eksperci z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie organizacji transportu publicznego (autobusowego/kolejowego).
Wykluczenie transportowe to obecnie jeden z najważniejszych problemów w kraju, bowiem ogranicza on aktywne uczestnictwo w życiu społecznym wielu mieszkańców, jak również ma wpływ na inne rodzaje wykluczenia społecznego w Polsce. Zjawisko to uderza najbardziej w ludzi najsłabszych, w starszym wieku, niepełnosprawnych czy uboższych. Skutkiem tego jest wykluczenie nie tylko społeczne, ale także zawodowe i edukacyjne.
Efektem ograniczonej dostępności transportowej jest:
- utrudnione korzystanie z dobrej jakości usług publicznych gwarantujących dobry poziom życia,
- utrudniona (a niekiedy brak) możliwości korzystania z dynamicznie rozwijających się rynków
pracy, placówek edukacji czy instytucji opieki zdrowotnej,
masowa motoryzacja społeczeństwa (zatory na drogach, wzrost emisji, degradacja środowiska
naturalnego).
Jak możemy zaobserwować na przestrzeni lat – do roku 1980 sieć kolejowa była systematycznie elektryfikowana. Niestety po 1989 roku uległo to gwałtownej przemianie. System transportu pasażerskiego stał się praktycznie nieelastyczny względem przekształceń systemowych jakie nadeszły. W efekcie w latach 1993- 2016, jak wskazuje raport Klubu Jagiellońskiego, pozamiejski regularny transport autobusowy stracił około 75% pasażerów, przy spadku dostępności oferty aż o 50%. Ponad 3 mln ludzi mieszka w powiatach zupełnie pozbawionych kolei pasażerskiej.
Pamiętajmy, że sprawny transport pasażerskich to istotny składnik jakości życia.
- Zwracamy uwagę na problem wykluczenia transportowego, które dotyka wiele regionów Polski.
- Podejmujemy działania mające na celu poprawę siatki połączeń autobusowych i kolejowych oraz warunków ich funkcjonowania w różnych częściach kraju.
- Budujemy świadomość obywatelską na temat roli komunikacji publicznej w codziennym życiu.
- Dążymy do likwidacji „białych plam” — obszarów pozbawionych dostępu do transportu publicznego.
- Organizujemy debaty i bierzemy udział w panelach eksperckich dotyczących wyzwań przyszłości transportu publicznego.
- Poruszamy temat wykluczenia transportowego na forum samorządowym, rządowym, krajowym oraz europejskim.
- Nawiązujemy współpracę z organizacjami i stowarzyszeniami działającymi na terenie Unii Europejskiej.
- Promujemy dobre praktyki organizacji transportu publicznego przez jednostki samorządu terytorialnego.
- Tworzymy platformę współpracy między samorządami, wspierając wymianę doświadczeń i wspólne działania.
Działamy poprzez:
- Analizy i raporty – badamy stan transportu w poszczególnych regionach, identyfikujemy tzw. „białe plamy” – miejsca o bardzo ograniczonym dostępie.
- Inicjatywy lokalne – współpracujemy z mieszkańcami oraz samorządami, pomagamy w redagowaniu wniosków o dostęp do informacji publicznej, petycji, interwencji.
- Kampanie i działania edukacyjne – organizujemy debaty, warsztaty, wydarzenia, prowadzimy kampanie informacyjne, by uświadamiać, jak ogromny wpływ na życie ludzi ma dostęp do transportu publicznego.
- Promowanie dobrych praktyk – pokazujemy przykłady gmin, miast, które dobrze zarządzają transportem — takie modele mogą być wzorem dla innych.


